Albert Heijn heeft een opmerkelijke nieuwe spaaractie. Na wuppies, moestuintjes en vlijmscherpe messensets kan er deze keer worden gespaard voor een kartonnen virtual reality-bril en bijbehorende dinosauruskaartjes. Door de dinokaartjes te scannen via een speciale AH-app en de smartphone vervolgens in de VR-bril te plaatsen, komen de dino’s tot leven terwijl tv-bioloog Freek Vonk het geheel van juicy commentaar voorziet.

De kartonnen VR-bril van Albert Heijn. Foto: Albert Heijn.
De kartonnen VR-bril van Albert Heijn. Foto: Albert Heijn.

VR-hype

Albert Heijn haakt met deze actie volop in op de virtual reality-hype. Want na de mislukte start in de jaren ’80 en ’90 is virtual reality helemaal terug. Het lijkt wel alsof alle fabrikanten 2016 hebben uitgekozen als hét jaar om hun VR-producten op de markt te brengen. De consumentenmarkt wordt overspoeld met VR-brillen en andere gadgets en Albert Heijn draagt daaraan als eerste Nederlandse supermarkt zijn bescheiden steentje bij.

Virtueel parachutespringen

Op de Campus Party, ’s werelds grootste technologiefestival dat onlangs in Utrecht werd gehouden, konden bezoekers kennismaken met de allernieuwste toepassingen op het gebied van VR. Zo kon je een virtuele fietstocht maken langs Europese kunst of virtueel parachutespringen en ervaren hoe het is om te landen op de stip van een voetbalveld. En natuurlijk was er een VR-hackaton waar jonge ontwikkelaars hun creatieve ideeën verder konden ontwikkelen en promoten. Als er één ding duidelijk werd tijdens mijn bezoek aan de Campus Party in de Jaarbeurs, dan is het wel dat digitale communicatie in rap tempo overgaat in virtuele communicatie.

Virtueel parachutespringen tijdens de Campus Party in Utrecht. Foto: Marjolijn Poulsen
Virtueel parachutespringen tijdens de Campus Party in Utrecht. Foto: Marjolijn Poulssen

Eten met een VR-bril op je kop

Want naast de entertainmentindustrie heeft ook het bedrijfsleven VR inmiddels ontdekt. Zo lanceerde IKEA onlangs een pilotversie van de VR keuken app voor de HTC Vive waarmee je door een virtuele keuken kunt wandelen en allerlei keukenoplossingen virtueel kunt uitproberen voordat je ze aanschaft. De Amsterdamse en Rotterdamse presenteren zichzelf tegenwoordig via een virtual reality-film die met een 360 graden-camera is opgenomen. En in Utrecht kun je sinds kort terecht in het eerste virtual reality-restaurant waarbij de maaltijden worden verrijkt met diverse virtual reality-ervaringen. Liggen er oesters op je bord, dan brengt de VR-bril je naar een strand. Idee is dat de oesters door de extra zintuiglijke beleving nog lekkerder smaken. Gasten moeten alleen niet vergeten om ook zo af en toe naar buiten te kijken want het uitzicht vanaf de Watertoren waarin het restaurant is gevestigd, is uniek.

Misselijk en duizelig

Er zijn legio mogelijkheden en er wordt volop geëxperimenteerd, maar of virtual reality een blijvertje is, moet nog blijken. De techniek is duur en de stereoscopische beeldprojectie waar VR op is gebaseerd, leidt regelmatig tot misselijkheid en duizeligheid bij de gebruikers. Dat komt omdat onze ogen eigenlijk voor de gek worden gehouden; ieder oog ziet hetzelfde beeld, maar uit een net iets andere hoek. Onze hersenen vinden dat niet prettig.

Extra laag

Dat is anders bij augmented reality. In plaats van jezelf onder te dompelen in een virtuele wereld, worden er bij augmented reality computerbeelden over ‘de echte’ wereld geplaatst. Er wordt als het ware een extra laag over de bestaande werkelijkheid gelegd. Bijvoorbeeld een aanbieding op je Google Glass zodra je langs een winkel loopt, of meer informatie over het museum waar je net voor staat. Meestal hebben we het bij augmented reality over 2D-beelden, maar holografie via 3D-projectie is feitelijk ook een vorm van augmented reality: ook hier wordt een niet bestaand object aan de omgeving toegevoegd. Zo zou in bovenstaand voorbeeld in plaats van de 2D-aanbieding ook de verkoper zelf kunnen verschijnen in de vorm van zijn 3D-hologram dat je tot aankoop probeert te verleiden.

Whitney gaat weer op tournee

Holografie leidt niet tot duizeligheid of misselijkheid, maar kan hele andere sensaties oproepen, zo bleek in 2012 toen rapper Tupac Shakur plotseling op het podium verscheen van een Amerikaanse muziekfestival. Het publiek reageerde geschokt. Tupac was tenslotte in 1996 vermoord. Wat zij zagen was dan ook niet Tupac zelf, maar zijn hologram. Twee jaar later, in 2014, zorgde het hologram van Michael Jackson tijdens de Billboard Music Awards voor minstens zoveel commotie. En het einde is nog niet in zicht: onlangs kondigde de familie van Whitney Houston aan dat Whitneys hologram in 2016 op wereldtournee gaat…

Christina Aguilera en hologram van Whitney Houston tijdens repetitie. Photo: Courtesy of NBC / The Voice
Christina Aguilera zingt tijdens een repetitie met het hologram van Whitney Houston. Photo: Courtesy of NBC / The Voice

Mixed Reality, beter dan VR?

Hologrammen spreken tot de verbeelding omdat ze zo levensecht zijn. Begin dit jaar blies Microsoft de techniek nieuw leven in met de HoloLens. De HoloLens is feitelijk een combinatie Google Glass en Oculus Rift, ofwel een mix van AR en VR. De techniek wordt daarom ook wel Mixed Reality genoemd. Bij Mixed Reality worden 3D-beelden geprojecteerd in de bestaande wereld. Wereldwijd zijn er nog maar enkele bedrijven die zich hiermee bezig houden. Zoals het Amerikaanse bedrijf Magic Leap dat een geheel nieuwe, revolutionaire techniek ontwikkelde. Hierbij worden lichtpatronen direct op het netvlies geprojecteerd waardoor de hersenen de 3D-beelden op een natuurlijke wijze interpreteren en de kijker niet langer misselijk wordt zoals bij VR. Magic Leap heeft meer dan een miljard dollar opgehaald om hun veelbelovende techniek verder te ontwikkelen. Als dat lukt, dan lijkt VR slechts een tussenstap naar iets veel mooiers: mixed reality, een wereld waarin de echte wereld en virtuele wereld samenvloeien.

Hyper-Reality, iets te veel van het goede?

Nu wil ik niet meteen de pret drukken, maar wat betekent het als de fysieke en virtuele wereld in elkaar overgaan? Hoe zou de wereld er dan uit zien? Designer en filmmaker Keiichi Matsuda biedt ons met zijn knap gemaakte film Hyper-Reality een blik in de toekomst. Een nogal verontrustende toekomst als je het mij vraagt, of je moet beschikken over vijf paar ogen en zes hersenkwabben. Hoe gaan we die hoeveelheid informatie verwerken? Hoe houden we grip op onze virtuele en werkelijke levens? Hoeveel realiteit kan een mens hebben?

Still uit de film van Keiichi Matsuda
Still uit de film van Keiichi Matsuda

Uitdaging voor contentproducenten

Wat de antwoorden ook zullen zijn, de ontwikkelingen zijn niet tegen te houden. Daarom is het goed te experimenteren zoals Albert Heijn doet; meegaan met de hype en bedenken wat je ermee kunt doen en vooral ook wat je moet laten. Want het zijn interessante en mooie ontwikkelingen die kansen bieden voor tal van nieuwe toepassingen. Maar voorlopig zijn er vooral nog grote uitdagingen. Niet alleen op technisch gebied, ook voor contentproducenten. Want om VR en MR tot een succes te maken zal er heel veel nieuwe content moeten worden geproduceerd. En dat niet alleen: storytelling, editing, contentcreatie, het gaat allemaal op z’n kop, het moet allemaal opnieuw worden uitgevonden. We gaan van digitaal naar virtueel. De nieuwe bedrijfspresentatie zal er straks heel anders uitzien.