Ieder zichzelf respecterende communicatiespecialist houdt zich tegenwoordig bezig met storytelling. Storytelling is hot. Bestuurders worden in snel tempo bijgespijkerd hoe zij belangrijke boodschappen kunnen verpakken in een aantrekkelijk verhaal. Want verhalen gaan erin als koek in tegenstelling tot powerpoint-presentaties vol gortdroge feiten en cijfers.

In dat kader moest ik denken aan een verhaal dat ik las in Een geschiedenis van het lezen van Alberto Manguel. Het verhaal over de lectoren van Cuba. In 1865 kreeg de Cubaanse sigarenmaker en dichter Saturnino Martínez het idee om een nieuwsblad, ‘La Aurora’, uit te geven voor Cubaanse fabrieksarbeiders. Niet zomaar een blaadje, maar een blad met artikelen over politiek, wetenschap, literatuur, gedichten en korte verhalen. Op deze manier wilde hij bijdragen aan de algemene ontwikkeling van de fabrieksarbeiders. Een mooi plan, ware het niet dat de meeste fabrieksarbeiders niet konden lezen.

Voorlezers in de fabriek

Daarom besloot Martínez om voorlezingen te organiseren. Uit de groep arbeiders werd een voorlezer gekozen, een zogenaamde lector. Deze las iedere dag enkele uren voor uit het nieuwsblad en werd door de andere fabrieksarbeiders uit eigen zak betaald voor zijn inspanningen. De voorlezingen waren zo populair dat ze al snel door andere fabrieken werden overgenomen. En ook toen La Aurora vanwege de Tienjarige Onafhankelijksoorlog werd opgeheven, bleven de voorlezingen bestaan. Bij gebrek aan een blad, werd er nu voorgelezen uit kranten en uit boeken die door de fabrieksarbeiders zelf werden gekozen. Zo maakten de arbeiders kennis met het werk van Schiller, Chateaubriand, Dumas en vele andere grote schrijvers.

De geest scherpen

‘Voorgelezen worden, zo ontdekten de sigarenmakers, stelde hen in staat het mechanische afstompende werk (…) te verlichten met avonturen die ze konden volgen, ideeën waarover ze konden nadenken , overdenkingen die ze de hunnen konden maken’, aldus Manuel in Een geschiedenis van het lezen. Hij wil maar zeggen: verhalen helpen de ontvanger om nieuwe ideeën tot zich te nemen en zijn geest te scherpen. Dat is waarom Storytelling niet iets is van nu, maar van alle tijden.